Ý của Ngài (Trang Tử) là, đôi lúc chúng ta không tránh khỏi làm những điều mà chúng ta cảm thấy không thoải mái, trái với lương tâm, tốt nhất là những việc đó, đừng để chúng gây phiền phức cho mình. Ý là tránh được gì thì tránh. Không nên… thoải mái làm điều xấu. Tránh được thì tránh. Khi thật sự không tránh được, thì phải nghĩ cách để tránh tai họa lớn. Đúng vậy. Hiểu không? (Dạ hiểu.) Tốt nhất là đừng làm thì sẽ không có chuyện gì. Nhưng có vài việc người ta cho là xấu, thật ra không phải. Cho nên ý Ngài là như vậy. Tôi sẽ giải thích lại sau. Lát nữa giải thích. Tiếp tục đọc.
“Cho nên, chúng ta đi con đường Trung Đạo, thì có thể giữ gìn thân thể, giữ gìn thân người, hoàn thành bổn phận, cũng chăm sóc cha mẹ, và sống trọn tuổi trời”. Ý Ngài là gì? Đời sống của chúng ta thật sự hữu hạn. Những thứ vật chất, những thứ làm từ vật chất thì vô thường. […] Ngài nói rằng nếu chúng ta dùng cái thân vật chất này hoặc cái đầu óc vật chất này để ráng theo đuổi Đạo vĩnh hằng vô lượng vô biên, thì đó là chuyện khôi hài; ý là chúng ta tìm sai cách. Cho nên tu tâm chứ không phải tu thân, huống chi tu quần áo. […]
Có rất nhiều người nghĩ rằng chúng ta nên tu thế này, tu thế kia, ngồi xếp bằng, hoặc bái lạy, thì sẽ đắc Đạo. Có được không? Trang Tử nói là không được. Không phải tôi nói đâu, đừng la tôi nha. Ý Ngài nói rằng cái thân vô thường này, dù chúng ta dùng nó làm gì đi nữa, cũng không thể đạt được Đạo vĩnh hằng, Trí Huệ vĩnh hằng. Ý Ngài là như vậy. Nếu một người đã biết cách làm đó là sai mà vẫn tiếp tục làm, thì lại càng kỳ lạ hơn. Ngài nói như vậy thì càng vô ích. Nếu không tránh khỏi phải làm một số việc, thì khi làm việc thiện, tốt nhất đừng khoe khoang, đừng để người khác biết và khen chúng ta, để tránh ngã chấp của mình ngày càng lớn… (Lớn hơn.) lớn hơn. Chúng ta không tránh khỏi phải làm một số việc, chúng ta cảm thấy không thoải mái, cảm thấy ghê tởm, thì tốt nhất cũng phải phòng ngừa để không gây ra tai họa quá lớn, vì chúng ta có thân thể cần phải giữ gìn.
Tại sao phải giữ gìn cái thân vô thường này? Ngài nói là vì chúng ta phải tu Trung Đạo. Nếu không có thân thể, chúng ta cũng không tu được, và sẽ không có thời gian để hiểu mục đích của đời sống. Cho nên, để có thể liễu ngộ Đạo, chúng ta phải giữ gìn thân này. Không phải tu thân, không phải vì chúng ta ngồi xếp bằng mà thành Phật. Cũng không phải vì chúng ta làm việc thiện mà thành Phật. Cũng không phải vì chúng ta tránh làm điều xấu mà có thể đắc Đạo hay câu thông với Thượng Đế. Ngài nói như vậy. Cho nên chúng ta phải tu Trung Đạo. Nghĩa là, đừng cố ý làm việc thiện để tích công đức. Nếu không tránh khỏi làm điều xấu, thì phải nghĩ cách để việc xấu đó giảm thiểu tai họa gây ra cho người khác hoặc chính mình. Ví dụ, một số điều mà xã hội gọi là “xấu”…
Tôi nói cho quý vị nghe, lấy tôi làm ví dụ… Tôi không nghĩ ra điều gì khác, nên kéo chính mình vào. Lấy tôi làm ví dụ. Trước đây, khi đi tắm, tôi buộc một miếng vải ở đây, lộ hai vai, hoặc lộ một chút ở đây, người ta nói như vậy là không đúng. Nhưng họ không biết. Nếu tôi đi ra ngoài như vậy, khi đi dạo, thì dĩ nhiên là không đúng. Nhưng lúc tắm như vậy, là tôi đang ở trong núi, ở bên bờ sông nơi không có ai khác ngoài các đồng tu của mình. Ít quần áo hơn thì mới bơi được. Nếu mặc quần áo xuống sông, thì mình sẽ bị chìm. Cho nên, có lẽ hành vi của tôi lúc đó là không thích hợp, có lẽ không thích hợp, nhưng tôi không cảm thấy có gì sai. Nếu tôi đi ngoài đường như vậy, trên xa lộ để thu hút người ta, khiến người lái xe bị tai nạn, khiến người ta bị tai nạn vì bị phân tâm, thì tôi mới sai. Nhưng lúc đó tôi ở trong núi. Nhiều nhất tôi chỉ có thể quyến rũ (người-thân-)heo rừng mà thôi. Hoặc (người-thân-)rắn, (người-thân-)rắn độc. (Người-thân-)heo rừng. Cho nên họ không thể nói là tôi sai. Nếu nói tôi sai, thì có lẽ mấy (người-thân-)heo rừng đó có thể nói thôi. Người ngoài không thể nói.
Bởi vì tôi đi đâu cũng đều công khai. Đệ tử đi theo rất đông, họ chụp hình, quay phim, rồi mọi người đều biết. Tôi cũng không thấy có gì cần phải giấu. Tôi chẳng có bí mật gì phải giấu không cho người ta biết. Tôi không làm điều gì xấu cả. Lúc đó tôi ở trong núi để bế quan hoặc bơi lội, điều đó dĩ nhiên là sự thật. Cho nên tôi không cảm thấy có gì mà tôi không nên cho người ta biết. Và rồi vì vậy, một số người chỉ trích tôi, nói rằng tôi “không tốt”. Được, không sao. Ý tôi là như vậy. Có vài việc người ta cho là xấu, nhưng không nhất định là xấu.
Hoặc có vài việc trong xã hội… Chúng ta nói không được trộm cắp. Tôi cũng nói trong Ngũ Giới là không được trộm cắp. Nhưng khi quý vị sắp chết đói, gia đình không ai chăm sóc, quý vị không có việc làm, và bị mọi người từ chối, nên quý vị phải trộm cắp. Tôi sẽ không nói quý vị là người xấu. Hiểu không? Đúng vậy. Tùy theo hoàn cảnh. Không phải việc gì xấu cũng nhất định là xấu, và việc gì tốt cũng nhất định là tốt. Không, không, không. Có vài người bố thí, làm việc thiện là để che mắt người ta, lừa gạt người ta, để khiến người ta nghĩ rằng họ tốt. Thật ra, phía sau lưng họ làm rất nhiều chuyện xấu. Họ che mắt người khác để khiến người ta tin họ, nhưng họ chưa chắc là người tốt. Được rồi. Chỉ có THƯỢNG ĐẾ biết điều gì là tốt hay xấu. Tùy hoàn cảnh mà phán xét. Không thể lúc nào cũng nói nó tốt hay xấu. Hoặc về giới thứ hai… hoặc giới thứ năm là “không tà dâm”, nghĩa là nếu quý vị đã có một người vợ hoặc một người chồng, thì không thể có người thứ hai, vì sẽ gây phiền phức, gây đau khổ cho hai, ba người. Cho nên tôi nói là đừng. Tâm trí của quý vị sẽ quá giằng co, rồi quý vị tu hành không được yên ổn. Có một người vợ đã đủ phiền não rồi. (Dạ phải.) Chỉ có người ngu mới đi tìm người thứ hai, thứ ba.
Cho nên luật pháp được đặt ra để bảo vệ con người, chứ không phải để con người bảo vệ luật pháp. Vì vậy, tùy hoàn cảnh. Bất cứ điều gì cũng có nguyên tắc chung, nhưng chúng ta vẫn phải uyển chuyển, xử lý theo tình huống. Khi cả nhà quý vị đang chết đói, và quý vị trộm một miếng bánh mì, thì có gì đâu? Quý vị cũng không cố ý trộm; quý vị chỉ muốn tạm thời làm đầy cái bụng, để duy trì thân thể này. Hôm sau quý vị có thể đi tìm việc, kiếm được rất nhiều tiền, rồi trả lại bằng cách tặng bánh mì cho những người đang khổ. Việc quý vị trộm một ổ bánh mì đó không là gì cả. Cho nên chúng ta xét mọi việc theo mục đích đơn thuần bên trong, chứ không chỉ theo giới luật nói điều gì tốt hay xấu. Cho nên ở đây, Ngài nói giống như tôi vậy. Ngài nói: “Khi quý vị làm điều xấu, phải cân nhắc đừng gây ra tai họa lớn”. Ý Ngài là như vậy. Nhưng nếu không tránh được, thì vẫn có thể làm; Ngài không nói là không được làm điều xấu.
Cái gọi là điều xấu là xấu theo mắt thế gian. Đối với THƯỢNG ĐẾ, không có gì là tốt hay xấu. Nhưng vì chúng ta làm việc trong xã hội này và sống chung ở đây, nếu ai cũng tùy tiện làm điều xấu – trộm cắp, giết người, cướp vợ người khác, hai, ba người vợ – thì sẽ quá hỗn loạn. Cho nên khi có thể tránh, dĩ nhiên chúng ta tránh, vì chúng ta biết như vậy là tốt hơn. Tránh được thì tránh. Chỉ vậy thôi. Không phải những giới luật này có thể khiến quý vị thành Phật. Nếu quý vị chỉ giữ Ngũ Giới và ăn thuần chay, dù trải qua trăm ngàn vạn kiếp, vẫn không thành Phật được. Quý vị xem (người-thân-)bò, họ giữ giới còn nghiêm hơn chúng ta, từ nhỏ đã ăn cỏ, hoàn toàn không gây phiền phức cho xã hội – họ chỉ ăn cỏ thôi, quý vị xem, họ có tốt hơn chúng ta không? (Dạ không.)
Quý vị thấy đó, dù một người làm điều xấu đi nữa, hôm sau anh ta tỉnh ngộ ra, anh ta tu hành, thì anh ta vẫn có thể thành Phật. Cho nên tốt xấu cũng khó mà nói được. Hoặc một người rất xấu, ví dụ anh ta trộm cắp, giết người, nhưng có thể đời trước những người đó đã giết anh ta, hoặc trộm đồ của anh ta. Cho nên đời này anh ta không tránh được, bị nghiệp đời trước thúc đẩy, khiến anh ta giết người hoặc trộm cắp. Có thể sau khi trộm xong, giết xong, nghiệp chướng của anh ta sạch hết, anh ta bỗng nhiên tỉnh ngộ và muốn tu hành. Cho nên chúng ta không thể nói ai tốt, ai xấu.
Dĩ nhiên, sau khi theo tôi học, tôi sẽ chỉ cho quý vị con đường nào dễ đi hơn, để tránh nhiều nghiệp quả, tránh phiền phức. Đó là cho tương lai. Còn quá khứ, chúng ta không tính nữa. Quá khứ có thể quên hết, chỉ là tương lai đừng làm những việc đó nữa. Vì nếu chúng ta lại tạo nghiệp máu, oán nghiệp, thì chúng ta sẽ phải trở lại. Dù chúng ta không cần trở lại, thì nghiệp quả cũng khiến đời sống của chúng ta không được dễ chịu. Kẻ thù của chúng ta sẽ đuổi theo và giết chúng ta nữa, vòng báo thù cứ tiếp diễn. Cho nên sau khi thọ Tâm Ấn, chúng ta nhất định phải giữ giới để tránh nghiệp quả tương lai, tránh phiền phức, tránh những tình huống rắc rối. Nhưng giữ giới và ăn thuần chay không phải là điều kiện để thành Phật. Ăn thuần chay là để biểu hiện tình thương đối với vạn vật đồng nhất thể. Vì vạn vật là đồng nhất thể, giết (người-thân-)động vật tức là giết một phần của chính mình, mà nếu một phần của mình mất đi, thì làm sao mình trở nên hoàn hảo? Đây là dành cho những người muốn đạt Đạo hoàn mỹ.
Cho nên khi chúng ta tu Trung Đạo, chúng ta có cơ hội giữ gìn thân người quý báu này, để chăm sóc cha mẹ, theo như lời Ngài, và hoàn thành trách nhiệm trong đời. Như vậy chúng ta có thể sống một đời thoải mái, đến lúc phải đi thì đi đúng lúc, không quá nhiều sóng gió, không quá nhiều tai nạn, không quá nhiều thù hận, giết chóc hay hăm dọa nhau. Ý Ngài là như vậy. Ngài nói như vậy… Chúng ta đồng ý không? (Dạ đồng ý.) Lời Ngài nói phù hợp với quan điểm của chúng ta. Chúng ta nghĩ giống như Ngài. Cho nên đến nay chúng ta vẫn thích Ngài. Cả thế giới đều biết Ngài. Ngoài Lão Tử, Trang Tử cũng rất nổi tiếng. Lão (Tử) và Trang (Tử) là tinh thần của Trung Hoa, cũng là chỗ nương tựa của thế giới. Tại sao? Vì những điều các Ngài nói không bao giờ lỗi thời, và có thể áp dụng qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, chúng ta phải hiểu và đem ra thực hành. Nếu không, dù đọc hàng triệu lần, sách vẫn là sách, chúng ta vẫn là chúng ta. Nhiều người đọc sách, đọc kinh như vậy. Cho nên tôi mới nói đừng đọc nữa. Tôi không nói quý vị không nên tụng kinh, hoặc không thể tụng kinh, nhưng nếu tụng kiểu này thì đừng tụng nữa. Tụng như vậy vô ích, tụng như máy ghi âm, hoặc như con vẹt: “blah blah blah”. Hoàn toàn vô ích. Cho nên tôi nói tụng kinh như vậy không có ích. Không phải tụng như vậy là thành Phật. Rồi đốt nhang, lạy (tượng) Phật – quý vị phải biết Phật ở trong tâm, không phải ở trong tượng gỗ. Như vậy là vô ích, thật sự vô ích. Nhưng lời thật thì khó nghe. Người ta không thích nghe. Không thích nghe thì thôi. Tôi không thể nói dối. Giới thứ năm, tôi phải giữ Ngũ Giới. Tôi không thể nói dối. Bất cứ điều gì tôi biết, tôi nên nói ra, rồi quý vị có thể chọn nghe hay không. Nếu không muốn nghe, thì thôi.
Người ta nói: “Tin Phật mà không hiểu Phật là phỉ báng Phật”. Ngày này qua ngày khác, chúng ta cứ nghĩ Phật chỉ là tượng gỗ; đó là không hiểu Phật. Đức Thích Ca Mâu Ni nói: “Phật giáng trần để cho mọi chúng sinh hiểu được tri kiến và trí huệ của Phật”. Nghĩa là Ngài muốn dạy chúng ta cách trở thành Phật. Nếu chúng ta chưa thành Phật, làm sao hiểu được tri kiến của Phật? Làm sao hiểu được trí huệ của Phật? Cho nên Ngài muốn chúng ta thành Phật. Ngài không muốn chúng ta lạy tượng gỗ. Khi Phật còn tại thế, dĩ nhiên chúng ta lạy Ngài, vì chúng ta tôn kính Ngài, chúng ta ngưỡng mộ Ngài, chúng ta yêu mến Ngài. Bây giờ chúng ta vẫn có thể lạy, để tỏ lòng tôn kính Ngài, để tưởng nhớ Ngài; không sao cả.
Giống như khi cha mẹ qua đời, dù tấm hình không phải cha mẹ, chúng ta vẫn lạy, vì chúng ta yêu quý họ, chúng ta thương họ rất nhiều, chúng ta sùng bái họ, chúng ta tôn kính họ. Tấm hình đại diện cho cha mẹ đã mất, điều đó không sai. Nhưng nếu cả ngày coi tấm hình đó như cha mẹ còn sống, thì có phải sai không? (Dạ sai.) Có phải bất hiếu không? Có thể là vậy. Vì chúng ta không để cha mẹ đi đến nơi họ nên đến, không để họ an hưởng trên Thiên Đàng mà họ xứng đáng được hưởng. Chúng ta cứ kéo họ về đây suốt ngày để hầu hạ chúng ta, để chúng ta nhìn thấy họ, vì chúng ta ích kỷ. Chúng ta thích họ ở đây, chúng ta không nghĩ đến thời gian nghỉ ngơi của họ. Cũng vậy, chúng ta lạy Phật, lạy tượng Phật, vì chúng ta muốn tưởng nhớ Ngài. Chúng ta tôn trọng Giáo Pháp của Ngài, tôn trọng một vị Minh Sư đã khai ngộ trong quá khứ, điều đó đúng. Nhưng nếu khăng khăng cho rằng tượng đó cũng là Phật, thì sai rồi. Phật ở trong con người, trong mọi chúng sinh, không phải trong tượng gỗ.
Photo Caption: “Vươn Lên Là Mục Tiêu”
